Kom ikkje inn i mitt hus

(Roman, 2012, utdrag)

Enella Frø ringer til Einar Økland

Berre éin gong tidlegare hadde Enella Frø snakka med ein diktar. Diktaren sat inne på ein bokhandel for å signere bøker. Det einsame uttrykket hans hadde fylt henne med medynk. Ho greip ei av bøkene hans og sa:

- Kan eg få autografen din?

Diktaren, heilt ukjent for henne, rista bestemt på hovudet.

- Eg liker ikkje ordet autograf.

Han såg seg om, som etter ein plass han kunne spytte. - Det høyrest ut som skrivinga går av seg sjølv. Automatisk. Som om det ikkje er hardt arbeid å skrive.

- Det var ikkje slik meint, sa Enella.

- Nei, men det var slik eg oppfatta det. Ein må vere presis når ein ordlegg seg.

- Kva skal eg seie i staden for «få»? sa Enella. Diktaren tenkte seg om ei stund, før han rista på hovudet.

- Du kjem skeivt ut når du startar spørsmålet med «Kan eg ...». Du bør heller starte med «Kan du...». Det er jo eg som skal skrive namnet mitt, så eg kunne godt vore nemnt i setninga, synest du ikkje?

- Jo, sa Enella. - Du har rett. Men vidare, da? -Vidare? Eg kan da ikkje diktere alt du skal seie.

- Sei meg berre kva eg skal seie, ba Enella.

- Der sa du det igjen.

- Sa kva da?

- Eg og meg. Det er berre eg og meg med deg.

- Unnskyld, sa Enella.

- Kan du ikkje berre seie: Kan du signere her?

- Men ... eg syntest du sa at eg skulle bruke ordet «namnetrekk»?

- Ja, ja, sa diktaren. Han vogga på hovudet for å vise at han ikkje var så nøyen på det. Han greip boka og krota namnet sitt over den første blanke sida.

-Ver så god! sa han.

I mellomtida hadde Enella rokke å bli irritert. Ho tok ikkje imot boka.

- Eg liker ikkje ordet «god», sa ho og spankulerte ut.

Det gjorde godt, kjente ho etterpå. Det var slikt ein skulle ha gjort oftare i livet. Berre levert ein bitande replikk og spankulert ut.

Dette var altså det einaste møtet ho hadde hatt med skrivande menneske, og no var det hennar oppgåve å ringe til diktaren Einar Økland og spørre, varsamt sjølvsagt, om han ville skifte etternamn til Aukland. Ho hadde lese fleire av bøkene hans. Det var spesielt eitt dikt ho hadde lett for å minnast:

Gift får du av liljekonvallen.
Drukningsdød av drikkevatnet.
Når sola går ned,
kan du følgje den.
Du lever farleg.
Slik vil du ha det.
Slik vil du ein gong bli funnen:
Nedsokken i badekaret ei natt
med liljekonvallen i tannglaset.

Ho måtte ringe no straks. Om ho utsette det til neste dag, kom ho sikkert ikkje til å få sove. Enella putta eit halsdrops i munnen, det sterkaste ho hadde, og saug intenst på det. Om ho greidde å temme dropset, ville kanskje styrken bli att inne i henne. Fingrane hennar vart nomne. Ho måtte ha hjelp av Lena Uthus til å slå nummeret. Etterpå trekte Lena seg nokre meter unna, slik ein gjer for ikkje å bli ramma av ein eksplosjon.

- Økland, sa Økland.
Det var den verst tenkelege opninga.
Enella trekte pusten og sleppte den ut att i lag med orda:

- Eg heiter Enella Frø og ringer frå Vassbygda.
- Frø? sa Økland.
- Ja. Eg er ei av dei som lagar eit album med dei tjue fremste diktarane våre, der du er ein av dei.
- Å? sa Økland. - Kven er dei andre?
- Jo, det er Aasen og Vinje, sjølvsagt, og Vesaas og Kona Vesaas og ...
- Nei, nei, sa Økland. - Kven er dei andre som er med på å lage albumet?
Enella sa namna til dei tre andre.
- Uføre kjenner eg til, sa Økland. - Det er han som vil at flaggstengene skal ha større kuppel, slik at dei liknar bokstaven i.
- Det kan nok stemme, sa Enella.
- Ein liten i, altså, sa Økland. - Ein stor liten i.
Enella var redd samtalen skulle drive av garde i feil retning, så ho skunda seg til saka.
-Vi har diskutert namnet ditt, og vi synest du har eit fint fornamn.
-Å?
- Ja, det står godt til deg. Du er jo ein einar.
- Takk for det, men ...
- Men vi er ikkje like glade i etternamnet ditt. Det er ikkje nynorsk. Så vi lurer på om du vil skifte namn, til Aukland?
- Aukland? sa Økland.
- Ja. I alle fall i dette albumet vårt.

Det var jo litt av ei spørsmål å ta stilling til sånn på direkten, så Enella hadde rekna med at det ville oppstå ein liten tenkepause no. Men Økland svarte straks

- Det minner meg om den gongen dei opna ein sushirestaurant her. Eg ringte ein nabo og inviterte han med. Han svarte straks ja, og det undra meg litt at han var så oppglødd, for han åt helst tradisjonell husmannskost. Først da han sette seg ned og tok på seg brillene for å lese menyen, forstod han at det var sushi. Han vart berre sittande og gape. Han hadde gledd seg til sursild, sa han.

- Jaha, sa Enella.

Ho venta at det skulle kome noko meir. Ein konklusjon, kanskje.

- Om to rettar har nesten same namn, kan dei likevel smake heilt ulikt, sa Øldand.

- Ja-a, sa Enella.

I bakgrunnen høyrte ho at det ringte på døra til Økland. Det var ein journalist, sa han, som kom for å snakke om den siste boka hans, som handla om språket på nordnorske plakatar frå 1970-talet. Men ho skulle ha takk for praten og lukke til med diktar-albumet.

- Sa han ja? spurte Lena etterpå.

- Eg er ikkje heilt sikker, sa Enella.

 

Frå Arnfinn Kolerud: Kom ikkje inn i mitt hus. Samlaget 2012. Side 51-55.
Publisert med løyve frå forfattar og forlag. Elektronisk utgåve ved Nynorsk kultursentrum 2018.
© Anna publisering eller offentleg bruk kan berre gjerast med løyve frå forfattar og forlag.